در سال 1356 در دانشکده کشاورزی رشته ای به نام «علوم زراعی»تدریس می شد که خود شامل چهار گرایش از جمله دامپروری بود.در سال1359 این رشته با نام دامپروری از رشته ی علوم زراعی مجزا و پایه گذاری شد و با 18 دانشجو کار خود را آغاز کرد.در سال 1362 این رشته اقدام به پذیرش دانشجو در مقطع کاردانی کرد و پذیرش در مقطع کارشناسی ارشد از سال1372 و در مقطع دکتری تخصصی از سال 1377 آغاز گردید.این رشته در سال 1378 از طرف وزارتخانه مربوطه ،به «علوم دامی » تغییر نام داد .

برخی معتقدند که علوم دامی ، رشته ای است که برای شهرنشینان خیلی جالب توجه نمی باشد.اما امروزه با پیشرفت روز افزون تمامی ممالک غرب و شرق جهت داشتن توسعه پایدار و اقتصاد سالم به ناچار باید دست به دامان کشاورزان شد اغلب با شنیدن کلمه علوم دامی تصور بر این دارند که این رشته همان چوپانی مدرنیته است در صورتی که ازلحاظ کیفی این رشته اگر بیشتر از رشته هایی همچون علوم آزمایشگاهی و زیست شناسی و سایر رشته های علوم تجربی نباشد کمتر نیست دروسی همچون بیو شیمی، ژنتیک فیزیولوژی و آمار و جانور شناسی و... در رشته های نامبرده فوق با همین کیفیت وجود دارد.

تعریف رشته علوم دامی :

علوم دامی"Animal science" مجموعه علوم و فنونی است که در زمینه ی تغذیه و بهداشت،ژنتیک واصلاح،فیزیولوژی و مدیریت و پرورش حیوانات اهلی و طیور مورد استفاده قرار می گیرد.

این رشته را در کشورهای دیگر با نام «زئو تکنیک»نیز می شناسند که به عبارتی فن تربیت حیوان یا روش تربیت حیوان و رام کردن آن می باشد.

عمده مباحث این رشته در مورد فیزیولوژی،تغذیه،ژنتیک و اصلاح دام است که به اختصار در مورد هر کدام در زیر توضیح داده می شود:

تغذیه:

همان گونه که از اسم این مبحث پیداست مطالب اصلی این مبحث در ارتباط با هرچه بهتر کردن تغذیه دام و طیور به منظور بهره برداری بیشتر از محصول نهایی می باشد که این محصول می تواند شیر یا گوشت یا عسل یا گوشت و تخم انواع طیور باشد . این مبحث به طور تخصصی شامل گرایش های نشخوار کننده گان و تک معده ای ها«خوک،اسب و طیور» می باشد .

ژنتیک:

ژنتیک خود دارای دو سطح مولکولی و سلولی می باشد که ژنتیک در این رشته شامل هر دو دسته می باشد . منظور از ژنتیک در رشته علوم دامی شناسایی و انتخاب حیواناتی بامقاومت بیشتر به بیماری ها وشرایط سخت آب و هوایی ، حیواناتی با سطح تولید بیشتر محصول می باشد (از روش اصلاح مندلی).هدف دیگر ژنتیک در این رشته ، اصلاح و گسترش نسل حیوانات با شرایط بهتر از نظر تولید و راندمان و سازگاری و مقاومت در برابر بیماری های دام و طیور است .

فیزیولوژی:این مبحث به طور اختصاصی به بررسی و مطالعه ی میزان تاثیر عوامل تغذیه ای و محیطی در بهبود تولید و تولید مثل دام برای افزایش محصولات می پردازد

علوم مرتبط با این رشته:

بیو شیمی،میکروبیولوژی،پاتولوژی،دامپزشکی،تغذیه،ژنتیک،فیزیولوژی و جانور شناسی می باشد و. همانطور که مشاهده می کنید نه اینکه این رشته چوپانی مدرنیته نیست بلکه یکی از مشکل ترین رشته های دانشگاهی به شمار می رود.

مراکز آموزش عالی کشور در 4 مقطع جداگانه علوم دامی دانشجو می پذیرند: الف) کاردانی: شامل رشته های تکنولوژی تولیدات دامی، تکنولوژی پرورش طیور، تکنولوژی پرورش گاو و گاومیش، تکنولوژی پرورش زنبور عسل و تکنولوژی پرورش دام در مرتع. ب) کارشناسی: شامل رشته های مهندسی علوم دامی، مهندسی تولیدات دامی، مهندسی پرورش گاو و گاومیش، مهندسی پرورش طیور. ج) کارشناسی ارشد: شامل رشته های تغذیه دام، ژنتیک و اصلاح دام، فیزیولوژی دام، مدیریت واحد های دامپروری، پرورش طیور. د) دکترای تخصصی: شامل دکترای تغذیه دام، دکترای ژنتیک و اصلاح دام، دکترای فیزیولوژی دام،دکترای پرورش طیور.

اهمیت و جایگاه رشته در جامعه :
در جوامع انسانی تغذیه ی بهینه یکی از مهم ترین فاکتورها محسوب می شود . در کشور در حال توسعه ای چون ایران ، تامین غذای جامعه مثل سایر کشورهای جهان یکی از مهم ترین مسائل است . تأمین پروتئین مورد نیاز کشور همواره از عمده مشکلات اقتصادی و در عین حال پرهزینه بوده است. در شرایط فعلی نیازهای غذایی انسان یا از طریق تولیدات گیاهی تأمین می گردد و یا از طریق تولیدات دامی. تولیدات دامی بهترین منبع تأمین پروتئین مورد نیاز جوامع بشری است. اهمیت این امر باعث گردیده است که امروزه در کشورهای پیشرو جهان شاهد پیشرفتهای شگرف تکنیکی در تأمین منابع پروتئین باشیم از سوی دیگر فراورده های لبنی که یکی از زیر مجموعه های تولیدات دامی است نیز دارای اهمیت مختص به خود است .
با توجه به مسائل بالا جایگاه رشته علوم دامی در جامعه کاملا مشخص است .

صنعت و بازارکار تواناییهای لازم برای داوطلبان این رشته و ادامه تحصیل در آن :داوطلب باید از روحیه کار در محیطهای کشاورزی و روستایی، کار در کنار حیوانات و گیاهان و همچنین از قدرت جسمی لازم، برخوردار باشد و در درسهای علوم پایه مخصوصاً زیست شناسی قوی باشد. تواناییهای فارغ التحصیلان دانش آموختگان رشته علوم دامی در مقطعهای تحصیلی مختلف، می توانند در موارد مختلف، ایفای وظیفه کنند که به طور مختصر به شرح زیر است:

الف) کاردانی: اداره امور واحدهای پرورش دام، طیور و زنبور عسل. کمک به کارشناسان در تدوین و اجرای برنامه های مدیریت پرورشی، بهداشت، تغذیه، اصلاح، تولید مثل و ...، دام و طیور. همکاری در اجرای طرحها و استفاده بهینه از امکانات موجود.

ب: کارشناسی: مدیریت واحدهای تولیدی دولتی، تعاونی و خصوصی دامپروری. کارشناسی مختصص برنامه ریزی در زمینه های مختلف علوم دامی در سازمانهایی چون وزارت کشاورزی، جهادسازندگی و غیره. تدریس در هنرستانهای کشاورزی و کارشناسی امور آموزشی و تحقیقاتی در مراکز آموزش عالی، تحقیقاتی و مشاوره ای.

ج) کارشناسی ارشد
تدریس درسهای علوم دامی در آموزشکده ها و دانشکده های کشاورزی
.
تحقیق در زمینه های مختلف امور دام و طیور. برنامه ریزی و هدایت امور اجرایی و تخصصی در زمینه های مختلف علوم دامی.

د) دکترای تخصصی: تدریس و پژوهش در مراکز آموزش عالی و پژوهشی کشور - قبول مسوولیتهای مهم اجرایی و مشاوره ای در امر برنامه ریزی، انتقال فن آوری و افزایش توان تولیدی بخش علوم دامی کشور. کمک در توسعه مرزهای دانش و فنون پیشرفته در رشته های مختلف علوم دامی.

+ نوشته شده در یکشنبه شانزدهم آبان 1389ساعت 12:19 توسط نیلو |

بیم و امید همیشه توام با هم هستند " . لاروشفوکو
+ نوشته شده در یکشنبه شانزدهم آبان 1389ساعت 12:14 توسط نیلو |